Omówienie wielkości ekonomiczno-finansowych

Przychody ze sprzedaży

Grupa wyróżnia trzy segmenty przychodowe:fna

  • rynek finansowy,
  • rynek towarowy,
  • pozostałe przychody.

Przychody z rynku finansowego dzielą się na przychody dotyczące:

  • obsługi obrotu,
  • obsługi emitentów,
  • sprzedaży informacji oraz przychody z tytułu kalkulacji stawek referencyjnych..

Na przychody z tytułu obsługi obrotu składają się przychody z opłat ponoszonych przez uczestników rynku z tytułu:

  • transakcji realizowanych na rynkach akcji i innych papierów wartościowych o charakterze udziałowym,
  • transakcji instrumentami pochodnymi finansowymi,
  • transakcji instrumentami dłużnymi,
  • transakcji innymi instrumentami rynku kasowego,
  • innych opłat od uczestników rynku.

Przychody z obsługi obrotu akcjami i innymi udziałowymi papierami wartościowymi stanowią główne źródło przychodów Grupy z tytułu obsługi obrotu, a także jej główne źródło przychodów ze sprzedaży.

Przychody z obsługi obrotu instrumentami pochodnymi finansowymi są trzecim w kolejności źródłem przychodów z tytułu obsługi obrotu na rynku finansowym. Przychody z obrotu kontraktami terminowymi na indeks WIG20 stanowią dominującą część przychodów z obsługi transakcji instrumentami pochodnymi.

Przychody z obsługi obrotu instrumentami dłużnymi w 2017 roku wysunęły się na drugie w kolejności największe źródło przychodów z tytułu obsługi obrotu na rynku finansowym. Przychody z obsługi obrotu instrumentami dłużnymi generuje rynek Catalyst oraz rynek Treasury BondSpot Poland prowadzony przez BondSpot S.A., spółkę zależną GPW.

Opłaty z tytułu obsługi obrotu innymi instrumentami rynku kasowego obejmują opłaty z tytułu obrotu produktami strukturyzowanymi, certyfikatami inwestycyjnymi, oraz tytułami uczestnictwa funduszy typu ETF (ang. Exchange Traded Fund).

Przychody z obsługi emitentów składają się z dwóch elementów:

  • opłat jednorazowych związanych z wprowadzeniem akcji i innych instrumentów do obrotu giełdowego,
  • opłat okresowych za notowanie.

Na przychody z obsługi obrotu z tytułu innych opłat od uczestników rynku składają się w szczególności opłaty za usługi umożliwiające dostęp i korzystanie z systemu notowań.

Przychody ze sprzedaży informacji są generowane głównie z opłat pobieranych od dystrybutorów informacji za sprzedaż danych rynkowych w czasie rzeczywistym oraz danych historyczno-statystycznych. Opłaty za dane czasu rzeczywistego obejmują stałą opłatę roczną oraz opłaty miesięczne obliczane na podstawie liczby abonentów dystrybutora i zakresu danych, wykorzystywanych przez poszczególnych abonentów. Na przychody ze sprzedaży informacji w czasie rzeczywistym składają się również przychody ze sprzedaży stawek referencyjnych WIBOR i WIBID.

Przychody Grupy w segmencie rynku towarowego stanowią przychody TGE i IRGiT oraz przychody InfoEngine z tytułu prowadzenia działalności operatora handlowego oraz podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie.

Przychody z rynku towarowego dzielą się na przychody z:

  • obsługi obrotu,
  • prowadzenia Rejestru Świadectw Pochodzenia,
  • rozliczenia transakcji,
  • ze sprzedaży informacji.

W ramach przychodów z obsługi obrotu na rynku towarowym wyróżnia się:

  • przychody z obrotu energią elektryczną (na rynku kasowym i terminowym),
  • przychody z obrotu gazem ziemnym (na rynku kasowym i terminowym),
  • przychody z obrotu prawami majątkowymi,
  • przychody z innych opłat od uczestników (członków) rynku.

Na inne opłaty od uczestników rynku składają się opłaty TGE, w tym przychody z tytułu prowadzenia systemu RRM, a także przychody InfoEngine z tytułu prowadzenia działalności operatora handlowego i podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie.

Przychody podsegmentu „rozliczenia transakcji” stanowią przychody spółki IRGiT, która zajmuje się rozliczaniem i rozrachunkiem transakcji zawartych na TGE, zarządzaniem środkami systemu gwarantowania rozliczeń oraz ustalaniem wartości zobowiązań i należności dla członków IRGiT zgodnie z zawartymi transakcjami.

Kategoria pozostałe przychody Grupy obejmuje przychody GPW i Grupy TGE m.in. z tytułu działalności edukacyjnej, wynajmu powierzchni oraz działalności promocyjnej.

W 2017 r. Grupa uzyskała przychody ze sprzedaży równe 352,0 mln zł, co oznacza wzrost o 13,2% (41,1 mln zł) w stosunku do 2016 r.

Wzrost przychodów ze sprzedaży w 2017 r. w stosunku do 2016 r. związany był ze znacznym wzrostem o 13,7% (25,2 mln zł) przychodów osiągniętych w segmencie rynku finansowego. Na wzrost ten największy wpływ miał wzrost przychodów z obrotu akcjami, co z kolei było rezultatem znacznego wzrostu wartości obrotów na rynku akcji. Natomiast przychody z rynku towarowego wzrosły o 16,8 mln zł tj. o 13,4% w stosunku do roku 2016. Największy wpływ na wzrost przychodów na rynku towarowym miały przychody z obrotu prawami majątkowymi, a także z prowadzenia rejestru świadectw pochodzenia.

Przychody ze sprzedaży TGE w 2017 r. wyniosły 97,1 mln zł, a w  2016 r. 83,3 mln zł. Przychody IRGiT ze sprzedaży usług w 2017 roku wyniosły 44,3 mln zł, natomiast w 2016 roku 42,4 mln zł. Przychody BondSpot S.A. w 2017 i w 2016 roku osiągnęły następujące wartości odpowiednio: 13,0 mln zł oraz 11,0 mln zł.

W dalszej części Sprawozdania omówiono kształtowanie się przychodów Grupy GPW w podziale na poszczególne segmenty.

Skonsolidowane przychody Grupy GPW i ich struktura w latach 2015 - 2017

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%)(2017 vs 2016)
w tys. zł, %2017%2016%2015%  
Rynek finansowy208 84959%183 69859%199 95561%25 15113,7%
Przychody z obsługi obrotu141 33640%119 07938%136 94842%22 25718,7%
Akcje i inne instrumenty o charakterze udziałowym109 56431%89 52029%107 94133%20 04422,4%
Instrumenty pochodne11 8883%12 2024%11 5784%(314)-2,6%
Inne opłaty od uczestników rynku7 4982%6 8362%6 3832%6629,7%
Instrumenty dłużne11 9583%10 1113%10 6693%1 84718,3%
Inne instrumenty rynku kasowego4280%4100%3760%184,4%
Przychody z obsługi emitentów24 9687%23 9308%24 4977%1 0384,3%
Opłaty za notowanie20 0136%19 9186%19 2296%950,5%
Opłaty za wprowadzenie oraz inne opłaty4 9551%4 0121%5 2682%94323,5%
Sprzedaż informacji oraz przychody z tytułu kalkulacji stawek referencyjnych42 54512%40 68913%38 51012%1 8564,6%
Informacje czasu rzeczywistego oraz przychody z tyt. kalkulacji stawek referencyjnych39 52911%37 93312%36 06911%1 5964,2%
Indeksy i dane historyczno-statystyczne3 0161%2 7561%2 4411%2609,4%
Rynek towarowy142 08840%125 25440%125 19338%16 83413,4%
Przychody z obsługi obrotu70 09220%60 85720%62 55219%9 23515,2%
Obrót energią elektryczną8 8153%10 1913%14 3904%(1 376)-13,5%
Rynek kasowy2 6801%2 9761%2 7601%(296)-9,9%
Rynek terminowy6 1352%7 2152%11 6304%(1 080)-15,0%
Obrót gazem10 8463%9 2353%8 3113%1 61117,4%
Rynek kasowy2 4411%2 6551%1 6010%(214)-8,1%
Rynek terminowy8 4052%6 5802%6 7102%1 82527,7%
Obrót prawami majątkowymi do świadectw pochodzenia39 61411%32 00310%32 36910%7 61123,8%
Inne opłaty od uczestników rynku10 8173%9 4283%7 4812%1 38914,7%
Prowadzenie RŚP30 6289%24 9078%24 1667%5 72123,0%
Rozliczenia transakcji41 01912%39 16313%38 47512%1 8564,7%
Przychody ze sprzedaży informacji3490%3270%-0%226,8%
Pozostałe przychody1 0190%1 9101%2 7431%(891)-46,6%
Razem351 956100%310 862100%327 890100%41 09413,2%

Źródło: Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe, Spółka

 

Grupa pozyskuje przychody ze sprzedaży zarówno od kontrahentów krajowych, jak i zagranicznych. Poniższa tabela przedstawia wartości przychodów w podziale wg ww. struktury.

Zestawienie skonsolidowanych przychodów Grupy od odbiorców zagranicznych i krajowych w latach 2015 - 2017

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
w tys. zł, %2017%2016%2015%  
Przychody od odbiorców zagranicznych83 53524%71 91723%73 30822%11 61816,2%
Przychody od odbiorców krajowych268 42176%238 94577%254 58278%29 47612,3%
Razem351 956100%310 862100%327 890100%41 09413,2%

Źródło: Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe, Spółka

Średnie kursy wymiany EUR/PLN wyniosły w 2017, 2016 i 2015 r. odpowiednio 4,26 EUR/PLN, 4,36 EUR/PLN oraz 4,18 EUR/PLN.

Grupa nie jest uzależniona od jakiegokolwiek z odbiorców, gdyż żaden z nich nie ma większego udziału w przychodach ze sprzedaży niż 10%.

Rynek finansowy

Obsługa obrotu

Przychody Grupy z obsługi obrotu na rynku finansowym za rok zakończony 31 grudnia 2017 r. wyniosły 141,3 mln zł, w porównaniu z kwotą 119,1 mln zł w 2016 r.

W 2017 r. udział przychodów z tytułu obrotu w łącznych przychodach na rynku finansowym wyniósł 67,7% w porównaniu do 64,8% w roku ubiegłym. Najwyższy udział w przychodach z obsługi obrotu (85,6%) stanowią przychody z Głównego Rynku, które w 2017 r. wyniosły 121,0 mln zł (o 19,7 mln zł więcej niż w roku ubiegłym). Pozostały udział w przychodach mają rynki Treasury BondSpot Poland, NewConnect oraz Catalyst.

Akcje i inne instrumenty o charakterze udziałowym

W 2017 r. przychody Grupy z tytułu obsługi obrotu akcjami i innymi instrumentami o charakterze udziałowym wyniosły 109,6 mln zł, w porównaniu do 89,5 mln zł w 2016 r.

Wartość obrotów akcjami na Głównym Rynku wzrosła o 29%, w tym nastąpił wzrost obrotów sesyjnych o 24,8% i transakcji pakietowych o 91,1%, co wpłynęło na wzrost przychodów z tytułu obrotu akcjami o 22,4% w stosunku do 2016 r. Niższy wzrost przychodów z obrotu akcjami i innymi instrumentami o charakterze udziałowym w stosunku do wzrostu wartości obrotów wynika z wprowadzonej obniżki opłat od listopada 2016 r., a dodatkowo w 2017 roku nastąpił wzrost udziału (z 10,2% do ok. 11,5%) uczestników programu HVP/HVF, który charakteryzuje się niższymi stawkami opłat, w całkowitej wartości obrotów akcjami.

W listopadzie 2016 roku GPW wprowadziła kolejną obniżkę opłat, która dotyczyła opłaty stałej od zlecenia z 0,20 PLN na 0,15 PLN. Obniżka ta w 2017 roku wpłynęła na przychody we wszystkich miesiącach, natomiast w 2016 roku wyłącznie w ostatnich dwóch miesiącach. Wprowadzane obniżki opłat w 2016 roku były rekompensatą zmian wprowadzonych w zasadach ponoszenia opłat na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego od początku 2016 roku, polegających na poszerzeniu kręgu podmiotów ponoszących opłaty na rzecz KNF z tytułu nadzoru.

Dane dot. rynków akcji i innych instrumentów o charakterze udziałowym

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
201720162015  
Rynek finansowy, przychody z obsługi obrotu: akcje i inne instrumenty o charakterze udziałowym (w mln zł)109,689,5107,920,022,4%
Główny Rynek:     
Wartość obrotów (w mld zł)261,0202,3225,358,729,0%
Wolumen obrotów (w mld akcji)15,414,016,51,49,7%
NewConnect:     
Wartość obrotów (w mld zł)1,51,41,90,17,9%
Wolumen obrotów (w mld akcji)2,83,53,8(0,7)-19,8%

Źródło: Spółka

Instrumenty pochodne

Przychody Grupy z obsługi transakcji instrumentami pochodnymi na rynku finansowym wyniosły w 2017 r. 11,9 mln zł, w porównaniu do 12,2 mln zł w 2016 r.

Spadek przychodów z obsługi transakcji instrumentami pochodnymi w 2017 r. w stosunku do roku poprzedniego spowodowany był spadkiem wolumenu obrotu kontraktami terminowymi na indeks WIG20 (o 3,7%), a także spadku wolumenu obrotu na pozostałych kontraktach za wyjątkiem kontraktów na akcje. W przypadku kontraktów na akcje wolumen obrotu wzrósł o 7,4% w stosunku do wartości wolumenu z 2016 roku. Całkowity wolumen obrotu kontraktami terminowymi spadł w 2017 roku o 4,4%.

Dane dot. rynku instrumentów pochodnych

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
201720162015  
     
Rynek finansowy, przychody z obsługi obrotu: instrumenty pochodne (w mln zł)11,912,211,6(0,3)-2,6%
Wolumen obrotów instrumentami pochodnymi (mln sztuk):7,68,08,2(0,4)-4,4%
w tym: wolumen obrotów kontraktami terminowymi na WIG20 (mln sztuk)4,54,74,4(0,2)-3,7%

Źródło: Spółka

Inne opłaty od uczestników rynku

Przychody Grupy z tytułu innych opłat od uczestników rynku w 2017 r. wyniosły 7,5 mln zł w porównaniu do 6,8 mln zł w 2016 r., co oznacza wzrost o 9,7% tj. o 0,7 mln zł. Opłaty te dotyczą w szczególności dostępu do systemu transakcyjnego (m.in. opłaty licencyjne, za dołączenia i usługi serwisowe) i korzystania z systemu.

Instrumenty dłużne

W 2017 r. przychody Grupy w podsegmencie instrumentów dłużnych osiągnęły poziom 12,0 mln zł, w porównaniu do 10,1 mln zł w 2016 r., co oznacza wzrost o 18,3% tj. o 1,8 mln zł. Wzrost ten uplasował przychody z obrotu instrumentami dłużnymi jako drugie źródło przychodów z obsługi obrotu. Większość przychodów Grupy (11,2 mln zł w 2017 r.) w segmencie instrumentów dłużnych wygenerował rynek Treasury BondSpot Poland (TBSP).

Wzrost przychodów w podsegmencie instrumentów dłużnych w stosunku do 2016 r. jest wynikiem wyższych przychodów na rynku TBSP.

Wzrost przychodów na rynku TBSP w 2017 roku w stosunku do 2016 roku wynika głównie ze zmiany cennika na rynku TBSP od 1 stycznia 2017 roku.

Wartość obrotów polskimi papierami skarbowymi na rynku TBSP w 2017 r. wyniosła 534,7 mld zł i była wyższa niż 2016 roku o 29,5%. Wzrost wartości transakcji nastąpił głównie w segmencie transakcji warunkowych. Wartość transakcji warunkowych w 2017 roku wyniosła 338,5 mld zł, co oznacza wzrost o 113,8% w stosunku do wartości transakcji w 2016 roku. Natomiast wartość transakcji na rynku kasowym wyniosła 196,2 mld zł, co oznacza spadek o 22,9% w stosunku do 2016 roku. Skokowy wzrost wartości obrotów na rynku transakcji warunkowych (sell/buy back, repo) wynika z utrzymującego się wysokiego poziomu płynności w krajowym systemie bankowym oraz ustabilizowania się aktywności banków w tym segmencie rynku po istotnym spadku wartości transakcji spowodowanym ograniczaniem pozycji bilansowych w związku z wejściem w życie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych w lutym 2016 r.

W 2017 r. krajowy rynek obligacji pozostawał pod wpływem nasilonego zjawiska przepływu kapitału, będącego wynikiem działań największych banków centralnych. Z jednej strony w ramach prowadzonej polityki pieniężnej FED dokonał trzech podwyżek stóp procentowych w 2017 r., z drugiej zaś EBC kontynuował politykę luzowania ilościowego, dążąc do ożywienia wzrostu gospodarczego oraz przeciwdziałania skutkom deflacji. Działania te przekładały się na kształtowanie się rynkowych stóp procentowych oraz cen obligacji na rynkach bazowych, co z kolei miało wpływ na poziom rentowności i cen na rynku krajowym. Na kształtowanie się poziomu cen polskich obligacji oddziaływały także czynniki lokalne, m.in. dobra sytuacja gospodarcza Polski, rosnące tempo wzrostu gospodarczego, poprawa sytuacji fiskalnej, powrót inflacji i wynikający z tego wzrost oczekiwań odnośnie zmiany polityki pieniężnej RPP w przyszłości.

Wartość obrotów na rynku Catalyst spadła w stosunku do 2016 r. o 11,1%. Jednakże przychody z tego tytułu mają niewielki udział w całości przychodów Grupy z obsługi obrotu instrumentami dłużnymi.

Dane dot. rynku instrumentów dłużnych

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%)(2017 vs 2016)
201720162015  
Rynek finansowy, przychody z obsługi obrotu: instrumenty dłużne (w mln zł)12,010,110,71,818,3%
Catalyst:     
Wartość obrotów (mld zł)2,83,12,5(0,3)-11,1%
w tym: Wartość obrotów instrumentami nieskarbowymi (mld zł)1,92,11,9(0,2)-11,5%
Treasury BondSpot Poland, wartość obrotów:     
Transakcje warunkowe (mld zł)338,5158,3338,7180,1113,8%
Transakcje rynku kasowego (mld zł)196,2254,5260,7(58,3)-22,9%

Źródło: Spółka

Inne instrumenty rynku kasowego

Przychody Grupy z obrotu innymi instrumentami rynku kasowego w 2017 r. wyniosły 428 tys. zł w porównaniu do 410 tys. zł w 2016 r. Na przychody te składają się opłaty z tytułu obrotu produktami strukturyzowanymi, certyfikatami inwestycyjnymi, ETF-ami i warrantami.

Obsługa emitentów

Przychody Grupy z obsługi emitentów na rynku finansowym w 2017 r. wyniosły 25,0 mln zł, w porównaniu do 23,9 mln zł w 2016 r.

W 2017 r. przychody z opłat za notowanie wyniosły 20,0 mln zł, w porównaniu do 19,9 mln zł w roku poprzednim. Głównym czynnikiem kształtującym wysokość przychodów za notowanie jest liczba notowanych emitentów na rynkach GPW oraz ich kapitalizacja na koniec poprzedniego roku.

Przychody z tytułu opłat za wprowadzenie oraz inne opłaty wyniosły w 2017 r. prawie 5,0 mln zł, w porównaniu do 4,0 mln zł w roku poprzednim. Głównym czynnikiem kształtującym wysokość ww. przychodów jest liczba debiutów na rynkach GPW oraz wartość akcji wprowadzonych do obrotu i wielkość emisji obligacji wprowadzonych na rynek.

Przychody z obsługi emitentów na Głównym Rynku GPW wzrosły o 2,8% w stosunku do 2016 r. i wyniosły 20,1 mln zł. Podstawowe dane finansowe oraz operacyjne dla Głównego Rynku zostały przedstawione w poniższej tabeli.

Dane dot. Głównego Rynku GPW

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%)(2017 vs 2016)
 201720162015  
Główny Rynek     
Przychody z obsługi emitentów (w mln zł)20,119,620,20,52,8%
Łączna kapitalizacja notowanych spółek (w mld zł)1 379,91 115,71 082,9264,123,7%
w tym: Kapitalizacja notowanych spółek krajowych671,0557,1516,8113,920,4%
w tym: Kapitalizacja notowanych spółek zagranicznych708,9558,6566,1150,326,9%
Łączna liczba notowanych spółek482487487-5,0-1,0%
w tym: Liczba notowanych spółek krajowych432434433-2,0-0,5%
w tym: Liczba notowanych spółek zagranicznych505354-3,0-5,7%
Wartość ofert (oferty pierwotne i wtórne) (w mld zł) *98,24,944,893,31901,8%
Liczba nowych spółek (w okresie)151930-4,0-21,1%
Kapitalizacja nowych spółek (w mld zł)16,75,65,211,1197,2%
Liczba spółek wycofanych z obrotu2019141,05,3%
Kapitalizacja spółek wycofanych z obrotu** (w mld zł)8,17,311,10,811,4%

*w I kwartale 2017r. miało miejsce SPOn(oferta wtórna) UniCredit S.p.A. o wartości 55,9 mld zł
*w III kwartale miało miejsce SPO Banco Santander S.A. o wartości 30,1 mld zł
**w oparciu o kapitalizację w momencie wycofania z notowań

Źródło: Spółka

Przychody z obsługi emitentów na rynku NewConnect w 2017 roku wyniosły 2,2 mln zł wobec 2,3 mln zł osiągnięte w 2016 roku. Podstawowe dane finansowe oraz operacyjne zostały przedstawione w poniższej tabeli.

Dane dot. NewConnect

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
 201720162015  
NewConnect     
Przychody z obsługi emitentów (w mln zł)2,22,32,4(0,04)-1,7%
Łączna kapitalizacja notowanych spółek (w mld zł)9,69,88,7-0,2-1,9%
w tym: Kapitalizacja notowanych spółek krajowych9,49,58,4-0,1-0,7%
w tym: Kapitalizacja notowanych spółek zagranicznych0,20,30,2-0,1-35,7%
Łączna liczba notowanych spółek40840641820,5%
w tym: Liczba notowanych spółek krajowych40139840830,8%
w tym: Liczba notowanych spółek zagranicznych7810-1-12,5%
Wartość ofert (oferty pierwotne i wtórne) (w mld zł)0,30,20,40,157,6%
Liczba nowych spółek (w okresie)191619318,8%
Kapitalizacja nowych spółek (w mld zł)1,00,50,60,586,1%
Liczba spółek wycofanych z obrotu*173032-13-43,3%
Kapitalizacja spółek wycofanych z obrotu** (w mld zł)1,11,31,5-0,2-18,0%

*uwzględnia spółki, które zostały przenisione na Główny Rynek
**wartość w oparciu o kapitalizację w momencie wycofania z notowań

Przychody z obsługi emitentów na rynku Catalyst wzrosły w stosunku do 2016 r. Wzrost ten jest wynikiem wzrostu liczby notowanych instrumentów: 608 na koniec 2017 r., w porównaniu do 566 na koniec 2016 r. Podstawowe dane finansowe oraz operacyjne zostały przedstawione w poniższej tabeli.

Dane dot. rynku Catalyst

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
 201720162015  
Catalyst     
Przychody z obsługi emitentów (w mln zł)2,62,12,00,525,8%
Liczba emitentów161176192(15)-8,5%
Liczba wyemitowanych instrumentów608566532427,4%
w tym: nieskarbowych566525496417,8%
Wartość wyemitowanych instrumentów (mld zł)751,7707,4613,144,36,3%
w tym: nieskarbowych95,881,869,614,017,1%

Źródło: Spółka

Sprzedaż informacji

Przychody z tytułu sprzedaży informacji w 2017 roku wyniosły 42,9 mln zł, w porównaniu do 41,0 mln zł uzyskanych w 2016 roku. Wzrost przychodów jest wynikiem znaczącego wzrostu liczby abonentów informacji oraz rozpoczęcia sprzedaży informacji dotyczącej fixingu stawek referencyjnych WIBID i WIBOR.

Dane dot. sprzedaży informacji

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
 31 grudnia 201731 grudnia 201631 grudnia 2015  
Sprzedaż informacji oraz przychody z tytułu kalkulacji stawek referencyjnych * (mln zł)42,941,038,51,94,6%
Liczba dystrybutorów informacji52515412,0%
Liczba abonentów informacji (tys. abonentów)244,8224,6221,120,29,0%

*Przychody ze sprzedaży informacji zawierają dane z rynku finansowego i z rynku towarowego.

Źródło: Spółka

Rynek towarowy

Przychody rynku towarowego tworzą przede wszystkim przychody Grupy TGE.

Przychody Grupy TGE uzależnione są przede wszystkim od: wolumenu obrotów na rynkach energii elektrycznej, gazu ziemnego oraz praw majątkowych, wolumenu wystawianych i umarzanych świadectw pochodzenia przez członków Rejestru Świadectw Pochodzenia, a także od przychodów z tytułu rozliczania transakcji i rozrachunków towarów giełdowych w ramach podsegmentu rozliczenia transakcji prowadzonego przez spółkę IRGiT.

Przychody Grupy GPW z rynku towarowego w 2017 r. wyniosły 142,1 mln zł w stosunku do 125,2 mln zł w 2016 r.

Wyższe przychody z rynku towarowego w 2017 r. w stosunku do 2016 r. wynikały przede wszystkim ze wzrostu przychodów z obrotu prawami majątkowymi do świadectw pochodzenia oraz z prowadzenia rejestru świadectw pochodzenia.

Obsługa obrotu

W 2017 r. przychody z obsługi obrotu na rynku towarowym wyniosły 70,1 mln zł i były wyższe o 9,2 mln zł w porównaniu do 60,9 mln zł uzyskanych w roku poprzednim.

Przychody Grupy z tytułu prowadzenia obrotu energią elektryczną wyniosły w 2017 r. 8,8 mln zł, w porównaniu do 10,2 mln zł w roku poprzednim. Na przychody z tytułu obrotu energią elektryczną składały się przychody na rynku kasowym w wysokości 2,7 mln zł i przychody na rynku terminowym w wysokości 6,1 mln zł. Łączny wolumen obrotów na rynku energii prowadzonym przez TGE wyniósł 111,7 TWh w 2017 r. w porównaniu do 126,7 TWh w 2016 r. Największy spadek wolumenu obrotu energią elektryczną nastąpił w transakcjach terminowych, co miało związek ze spadkiem poziomu tzw. obliga obrotu energią elektryczną poprzez rynek regulowany, wynikającego ze stopniowego zmniejszania wsparcia związanego z rozwiązaniem kontraktów długoterminowych.

Przychody Grupy z tytułu prowadzenia obrotu gazem wyniosły w 2017 r. 10,8 mln zł, w porównaniu do 9,2 mln zł w 2016 r. W 2017 roku z segmentu kasowego przychody wyniosły 2,4 mln zł, natomiast z segmentu terminowego 8,4 mln zł. Wolumen obrotu gazem ziemnym na parkiecie TGE wyniósł 138,7 TWh w 2017 r., w porównaniu do 114,5 TWh w 2016 r. Na rynku gazu wzrost wolumenu obrotu odnotowano na transakcjach terminowych, natomiast na transakcjach spot wolumen obrotu był niższy.

Przychody Grupy z tytułu prowadzenia obrotu prawami majątkowymi wyniosły w 2017 r. 39,6 mln zł, w porównaniu do 32,0 mln zł w roku poprzednim, co oznacza wzrost o 7,6 mln zł. W  2017 r. wolumen obrotu prawami majątkowymi wyniósł 58,4 TWh w porównaniu do 50,5 TWh w 2016 r. Zmiany przychodów z tytułu obrotu prawami majątkowymi nie odpowiadają proporcjonalnie zmianom wolumenów obrotu ze względu na różne stawki opłat dla poszczególnych rodzajów praw majątkowych.

Wolumen obrotów prawami majątkowymi do zielonych świadectw pochodzenia energii elektrycznej wyniósł w 2017 r. 29,8 TWh, w porównaniu do 24,0 TWh w poprzednim roku. Przychody z tytułu obrotu prawami majątkowymi do zielonych świadectw pochodzenia energii elektrycznej (PMOZE) stanowiły w analizowanych okresach odpowiednio 65,1% oraz 67,5% przychodów ogółem Grupy z tytułu prowadzenia obrotu prawami majątkowymi. Udział przychodów z kogeneracji w 2017 roku obniżył się z 15,6% w 2016 roku do 14,8%. Natomiast w 2017 roku zanotowano znaczący wzrost przychodów z obrotu prawami majątkowymi dla efektywności energetycznej (tzw. białe certyfikaty). Przychody te wyniosły odpowiednio 7,0 mln zł w 2017 roku i 5,1 mln zł w 2016 roku. Udział przychodów z białych certyfikatów w przychodach z obrotu prawami majątkowymi w 2017 roku wyniósł 17,7%.

Przychody Grupy z tytułu innych opłat od uczestników rynku towarowego w 2017 r. wyniosły 10,8 mln zł, w porównaniu do 9,4 mln zł w 2016 r., co oznacza wzrost 14,7% (1,4 mln zł). Inne opłaty od uczestników rynku towarowego stanowiły opłaty od uczestników rynków TGE, a także przychody InfoEngine z tytułu prowadzenia działalności operatora handlowego.

Poziom innych opłat od uczestników rynku jest kształtowany głównie przez przychody z tytułu opłat stałych związanych z uczestnictwem w rynku, opłat za anulowanie transakcji, opłat za transfer pozycji, opłat za usługi związane z raportowaniem transakcji w ramach RRM (Registered Reporting Mechanism), opłat za dostęp do systemu oraz opłat za zarządzanie środkami funduszu gwarancyjnego. Wysokość innych opłat od uczestników rynku zależy w dużej mierze od aktywności Członków IRGiT, w szczególności liczby wykonywanych transakcji, liczby nowych klientów domów maklerskich oraz liczby nowych dostępów do systemu rozliczeniowego.

Wzrost przychodów z innych opłat od uczestników rynku w 2017 roku wynikał głównie ze zwiększenia przychodów z raportowania w ramach REMIT, a także ze zwiększenia przychodów InfoEngine z tytułu prowadzenia działalności operatora handlowego.

Dane dot. obsługi obrotu na rynku towarowym

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana
(2017 vs 2016)
Dynamika (%)
(2017 vs 2016)
 201720162015  
Rynek towarowy, przychody z obsługi obrotu (mln zł)70,160,962,69,215,2%
Wolumen obrotów energią elektryczną:     
Transakcje spot (TWh)25,227,625,1(2,4)-8,6%
Transakcje terminowe (TWh)86,499,0161,6(12,6)-12,7%
Wolumen obrotów gazem:     
Transakcje spot (TWh)24,024,613,9(0,6)-2,5%
Transakcje terminowe (TWh)114,789,992,924,827,6%
Wolumen obrotów prawami majątkowymi (TGE) (TWh)58,450,559,07,915,7%

Źródło: Spółka

Rejestr świadectw pochodzenia

W 2017 r. przychody z tytułu prowadzenia Rejestru Świadectw Pochodzenia wyniosły 30,6 mln zł, w porównaniu do 24,9 mln zł w 2016 r., co oznacza wzrost o 23,0%. Znaczny wzrost przychodów z tytułu prowadzenia RŚP wynikał ze wzrostu umorzonych praw majątkowych (o 21,6%) i wystawionych praw majątkowych (o 2,7%). Największy wpływ na wzrost przychodów ma wzrost wolumenu wystawionych praw majątkowych, ze względu na wyższą opłatę.

Dane dot. Rejestru Świadectw Pochodzenia

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%)(2017 vs 2016)
 201720162015  
Rynek towarowy, przychody z tytułu prowadzenia Rejestru Świadectw Pochodzenia energii elektrycznej (mln zł)30,624,924,25,723,0%
Wystawione prawa majątkowe (TWh)49,047,750,91,32,7%
Umorzone prawa majątkowe (TWh)52,343,022,39,321,6%

Źródło: Spółka

Rozliczenia transakcji

Grupa uzyskuje przychody z tytułu prowadzenia działalności rozliczeniowej prowadzonej przez IRGiT, spółkę zależną TGE. W  2017 r. przychody te wyniosły 41,0 mln zł w stosunku do 39,2 mln zł w 2016 r. Wzrost przychodów wynika ze wzrostu wolumenów obrotu na rynkach prowadzonych przez TGE. Przychody z rozliczania transakcji na rynku energii elektrycznej wyniosły 6,2 mln zł, na rynku gazu 18,4 mln zł i z rozliczania obrotu prawami majątkowymi 16,4 mln zł.

Pozostałe przychody

Pozostałe przychody Grupy w 2017 r. wyniosły 1,0 mln zł, podczas gdy w 2016 r. 1,9 mln zł. Pozostałe przychody Grupy stanowią przychody z tytułu działalności edukacyjnej oraz PR, wynajmu powierzchni oraz sponsoringu.

Koszty działalności operacyjnej

Łączne koszty działalności operacyjnej Grupy GPW w 2017 r. wyniosły 165,8 mln zł, co oznacza wzrost o 10,4 % (15,6 mln zł) w stosunku do roku poprzedniego. Pomimo wzrostu kosztów wskaźnik Cost/Income spadł w 2017 r. do 47,1% z 48,3% w 2016 r. w wyniku wyższej dynamiki wzrostu przychodów w stosunku do wzrostu kosztów. Wzrost kosztów operacyjnych był efektem przede wszystkim wzrostu kosztów usług obcych (o 14,6 mln zł), kosztów amortyzacji (o 2,5 mln zł), kosztów osobowych i innych kosztów osobowych (o 1,7 mln zł razem). Znaczący wzrost kosztów usług obcych to efekt przystosowań Spółek z Grupy GPW do wymogów MIFID2/MIFIR.

Jednostkowe koszty działalności operacyjnej GPW S.A. w 2017 r. wyniosły 109,9 mln zł, co oznacza wzrost o 9,8% (9,8 mln zł) w stosunku do roku poprzedniego.

Koszty działalności operacyjnej TGE wyniosły w 2017 r. 37,5 mln zł w porównaniu do 28,7 mln zł w roku poprzednim, co oznacza wzrost o 30,5 % (8,8 mln zł). Koszty operacyjne IRGiT w 2017 roku wyniosły 14,0 mln zł wobec 11,4 mln zł poniesionych w 2016 roku. Natomiast koszty operacyjne BondSpot w analogicznych okresach wyniosły odpowiednio 9,9 mln zł oraz 9,7 mln zł, co oznacza wzrost o 1,8% (0,2 mln zł).

Skonsolidowane koszty działalności operacyjnej Grupy i ich struktura w latach 2015 – 2017

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
w tys. zł, %2017%2016%2015%  
Amortyzacja28 32517%25 79317%26 83715%2 5329,8%
Koszty osobowe50 76431%49 86033%56 66232%9041,8%
Inne koszty osobowe12 0817%11 3008%11 4267%7816,9%
Czynsze i inne opłaty eksploatacyjne9 5056%9 4446%9 7856%610,6%
Opłaty i podatki6 5534%10 0097%23 62714%(3 456)-34,5%
w tym opłaty do KNF5 5793%9 1216%22 04713%(3 542)-38,8%
Usługi obce53 19432%38 58726%39 62123%14 60737,9%
Inne koszty operacyjne5 3413%5 1623%6 4334%1793,5%
Razem165 763100%150 155100%174 391100%15 60810,4%

Źródło: Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe, Spółka

Grupa nie jest uzależniona od żadnego z dostawców produktów lub usług, gdyż koszty Grupy odpowiadające poszczególnym kontrahentom nie stanowią więcej niż 10% kosztów Grupy ogółem.

Amortyzacja

Koszty amortyzacji w 2017 r. wyniosły 28,3 mln zł, co stanowiło wzrost o 9,8% (2,5 mln zł) w porównaniu do 25,8 mln zł w 2016 r. Wzrost kosztów amortyzacji w stosunku do 2016 r. wynika z wyższych o 1,7 mln zł kosztów amortyzacji w TGE i wyższych o 0,9 mln zł kosztów amortyzacji w

IRGiT. Wzrost kosztów amortyzacji w GK TGE wynika z rozliczenia kilku inwestycji w grudniu 2016 roku o wartości 24,5 mln zł, a w tym największe pozycje to serwery pod system XStream na kwotę 7,0 mln zł, serwery na kwotę 4,5 mln zł, wydatki na projekt międzynarodowy PCR 7,0 mln zł oraz serwery pod System Sapri 2,5 mln zł. Oddanie do użytku wskazanych składników majątku pod koniec 2016 roku wpłynęło na wzrost kosztów amortyzacji w 2017 roku. Ponadto w połowie 2017 roku przyjęto do użytkowania System XStream o wartości 8,8 mln zł, co również wpłynęło na zwiększenie kosztów amortyzacji w TGE. W IRGiT natomiast główny wpływ na wzrost kosztów amortyzacji miało wdrożenie systemu rozliczeniowego XStream w połowie 2016 roku. W 2017 roku amortyzacja systemu prowadzona była przez pełny rok obrotowy.

Koszty osobowe i inne koszty osobowe

Koszty osobowe i inne koszty osobowe Grupy w 2017 r. wyniosły łącznie 62,8 mln zł co oznacza wzrost o 2,8% (1,7 mln zł) w porównaniu do 61,2 mln zł w 2016 r.

Wyższe koszty osobowe GK GPW w 2017 roku w stosunku do roku poprzedniego są rezultatem wyższych kosztów w GPW o 1,0 mln zł, w IRGiT o 0,4 mln zł, w BondSpot o 0,4 mln zł, w GPW Benchmark o 0,6 mln zł oraz niższych kosztów osobowych w TGE o 0,2 mln zł, w InfoEngine o 0,2 mln zł i IAiR o 0,2 mln zł.

Wyższe koszty osobowe w 2017 roku w GPW wynikają z wyższych kosztów na nagrody roczne za 2017 rok, co jest w głównej mierze efektem niższej bazy w roku 2016. Niższa baza kosztów na nagrody w 2016 roku wynika z kolei z rozwiązania niewykorzystanych rezerw na nagrody dla Zarządu za 2015 rok na kwotę 2,6 mln zł, co obniżyło koszty w roku 2016. Ponadto efekt niższej bazy dla kosztów osobowych w GK GPW w 2016 roku spowodowany był rozwiązaniem rezerw na nagrody dla Zarządu za 2015 rok w GK TGE oraz skorygowaniem rezerw na 2016 rok w sumie w wysokości 2,8 mln zł.

Wyższe koszty osobowe w spółkach IRGiT i BondSpot wynikają z wyższych rezerw na nagrody za 2017 rok. W BondSpot w 2016 roku nie zawiązywano rezerw na nagrody dla Zarządu za 2016 rok, co było decyzją Rady Nadzorczej Spółki. Wyższe koszty osobowe w Spółce GPW Benchmark wynikają ze wzrostu kosztów wynagrodzeń zasadniczych jak i kosztów rezerw na nagrody za 2017, co z kolei wynika z rozpoczęcia pełnej działalności tej spółki w 2017 roku.

Zatrudnienie w Grupie na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosło 328 etatów. Spadek zatrudnienia w Grupie w 2017 r. w porównaniu do stanu na koniec grudnia 2016 r. jest wypadkową wzrostu zatrudnienia w GPW SA, w IRGiT, w GPW Benchmark, w IAiR oraz spadku liczby etatów w TGE, w BondSpot, w InfoEngine. Wzrost zatrudnienia w GPW w 2017 roku wynika z odbudowy części zasobów Spółki zlikwidowanych w wyniku przeprowadzonej restrukturyzacji zatrudnienia w 2016 roku.

Informacja o zatrudnieniu w Grupie GPW

 Stan na dzień
Liczba etatów31 grudnia 201731 grudnia 201631 grudnia 2015
GPW189185201
Spółki zależne139146150
Razem328331351

Źródło: Spółka

Czynsze i inne opłaty eksploatacyjne

Czynsze i opłaty eksploatacyjne GK GPW w 2017 r. wyniosły 9,5 mln zł, w porównaniu do 9,4 mln zł w 2016 r. Wzrost kosztów czynszów w głównej mierze jest rezultatem przejściowego ponoszenia przez Spółki zależne kosztów czynszów w dwóch lokalizacjach w procesie zmiany siedzib tych spółek. Integracja fizyczna Grupy GPW została już całkowicie zakończona w 2017 roku.

Opłaty i podatki

Opłaty i podatki w 2017 r. wyniosły 6,6 mln zł i były o 34,5% tj. o 3,5 mln zł niższe niż w roku ubiegłym. Głównym składnikiem opłat i podatków Grupy są opłaty na rzecz KNF, które w 2017 r. były niższe i wyniosły 5,6 mln zł dla całej Grupy wobec 9,1 mln zł poniesionych w 2016 roku na rzecz nadzoru. Po wewnętrznej analizie najprawdopodobniej znacząco niższa opłata dla KNF w 2017 roku wynika w części z nadpłaty tej opłaty w 2016 roku w związku z niższymi kosztami KNF w 2016 roku w stosunku do poziomu pierwotnie zakładanego przez Komisję.

Usługi obce

Koszty usług obcych w 2017 r. wyniosły 53,2 mln zł, w porównaniu do 38,6 mln zł w roku poprzednim.

Skonsolidowane koszty usług obcych Grupy i ich struktura w latach 2015-2017

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
w tys. zł, %2017%2016%2015%  
Koszty IT:32 46761%22 16157%20 20951%10 30646,5%
Utrzymanie infrastruktury IT15 75230%12 39532%12 52432%3 35727,1%
Usługi na rzecz utrzymania rynku TBSP1 0912%1 4534%1 1853%(362)-24,9%
Łącza transmisji danych5 24210%5 92415%5 70414%(682)-11,5%
Modyfikacja oprogramowania10 38220%2 3896%7962%7 993334,6%
Utrzymanie budynku i urządzeń biurowych:3 3256%2 8607%2 7497%46516,3%
Remonty, konserwacja, serwis instalacji1 0122%1 0383%9382%(26)-2,5%
Ochrona1 3963%9042%8202%49254,5%
Sprzątanie5281%4951%4831%336,7%
Telefonia stacjonarna i komórkowa3891%4231%5081%(34)-8,1%
Usługi dotyczące rynku międzynarodowego (energii)2 0034%3991%--1 604402,0%
Leasing, najem i eksploatacja samochodów6591%5271%4371%13225,1%
Usługi transportowe1390%1250%1950%1411,4%
Promocja, edukacja i rozwój rynku4 6189%5 39214%6 15516%(774)-14,4%
Wspieranie płynności rynku5221%5832%9302%(61)-10,5%
Doradztwo (w tym: usługi audytorskie, obsługa prawna, doradztwo biznesowe)6 21312%3 71610%5 47414%2 49767,2%
Serwisy informacyjne9562%8922%8232%647,2%
Szkolenia8132%7002%1 1473%11316,2%
Opłaty pocztowe950%780%860%1721,7%
Opłaty bankowe1230%1350%1150%(12)-8,9%
Tłumaczenia3641%2241%2601%14062,5%
Pozostałe8972%7952%1 0413%10212,8%
Razem53 194100%38 587100%39 621100%14 60737,9%

Źródło: Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe, Spółka

Wzrost kosztów usług obcych w stosunku do roku poprzedniego wynikał przede wszystkim ze wzrostu kosztów IT w tym kosztów Modyfikacji oprogramowania o 8,0 mln zł i Kosztów utrzymania infrastruktury IT o 3,4 mln zł. Ponadto wzrost kosztów nastąpił w obszarze Doradztwa o 2,5 mln zł, Usług dotyczących rynku międzynarodowego o 1,6 mln zł oraz usług Ochrony o 0,5 mln zł.

Pozostałe pozycje Usług obcych wykazują niewielkie wzrosty lub też spadek w stosunku do poprzedniego roku, co przedstawia powyższa tabela.

Wzrost kosztów Modyfikacji oprogramowania wynikał w głównej mierze ze wzrostu tych kosztów w GPW o 7,7 mln zł, co w głównej mierze związane było z modyfikacjami przystosowującymi system giełdowy UTP do wymagań MIFID2. Koszty modyfikacji oprogramowania w GPW wyniosły w 2017 roku 9,5 mln zł, z czego 9,3 mln zł stanowiły koszty poniesione na modyfikacje przystosowujące system UTP do wymogów MIFID2. W TGE wysokość kosztów Modyfikacji oprogramowania to 0,7 mln zł. Koszty te w przeważającej części związane były z wdrażaniem zmian do systemów TGE wymaganych przez MIFID2.

Wzrost kosztów Utrzymania infrastruktury IT wynikał w głównej mierze ze wzrostu kosztów infrastruktury IT w TGE o 1,5 mln zł, w GPW o 0,7 mln zł, w IRGiT i BondSpot po 0,2 mln zł. Wzrost kosztów infrastruktury IT w TGE wynikał z wdrożenia w maju 2017 roku systemu XStream i konieczności ponoszenia kosztów licencji i supportu. Wyższe koszty utrzymania infrastruktury IT w GPW wynikają w głównej mierze z wyższych kosztów licencji i opłat serwisowych.

Wzrost kosztów Doradztwa wynikał ze wzrostu tych kosztów w GPW o 0,6 mln zł, w TGE o 1,4 mln zł, w IRGiT o 0,3 mln zł i w Bondspot o 0,1 mln zł. Koszty Doradztwa w GPW w 2017 roku wyniosły 2,9 mln zł wobec 2,3 mln zł w 2016 roku. Wzrost kosztów wynikał ze wzrostu kosztów doradztwa prawnego oraz kosztów audytów księgowego i podatkowego. Wzrost kosztów doradztwa w TGE związany był przede wszystkim z kosztami doradztwa podatkowego związanego z podatkiem VAT. Wzrost kosztów doradztwa w 2017 roku w IRGiT wynikał z doradztwa w ramach działań na rzecz CCP.

Inne koszty operacyjne

Inne koszty operacyjne w 2017 r. wyniosły 5,3 mln zł, w tym koszty zużycia materiałów i energii wyniosły 3,2 mln zł, składki członkowskie na organizacje branżowe 0,6 mln zł, ubezpieczenia majątkowe 0,3 mln zł, odpis z tytułu prawa wieczystego użytkowania 0,1 mln zł, podróże służbowe 0,8 mln zł, uczestnictwo w konferencjach 0,2 mln zł oraz pozostałe koszty 0,02 mln zł.

W 2016 r. inne koszty operacyjne kształtowały się na poziomie 5,2 mln zł, a największą pozycję stanowiły koszty zużycia materiałów i energii w wysokości 3,1 mln zł, a ponadto koszty składek członkowskich w wysokości 0,6 mln zł, ubezpieczenia majątkowe 0,3 mln zł, koszty podróży służbowych w wysokości 0,8 mln zł, koszty udziału w konferencjach w wysokości 0,1 mln zł oraz pozostałe koszty w kwocie 0,1 mln zł.

Pozostałe przychody i koszty

Pozostałe przychody Grupy w 2017 r. wyniosły 3,9 mln zł, w porównaniu do 2016 roku w wysokości 1,7 mln zł. Na pozostałe przychody składają się roczna korekta VAT w wysokości 0,2 mln zł, usługi medyczne refakturowane pracownikom 0,3 mln zł, odwrócenie odpisu aktualizującego należności w wysokości 2,9 mln zł, zysk ze sprzedaży rzeczowych aktywów w kwocie 0,03 mln zł oraz pozostałe przychody w kwocie 0,3 mln zł. W 2016 roku największą kwotę stanowiły Pozostałe przychody w kwocie 1,3 mln zł. Pozostałe przychody to w głównej mierze przychody TGE od PSE w ramach projektu PCR („PCR”, Price Coupling of Regions). W 2017 roku w pozostałych przychodach z projektu PCR została rozliczona kwota w wysokości 0,3 mln zł, natomiast w 2016 roku rozliczona kwota w pozostałych przychodach to 0,5 mln zł.

PCR to projekt zapewniający współwłasność oprogramowania systemowego rynku dnia następnego przez 7 europejskich giełd energii. Celem projektu jest zharmonizowanie rynku europejskiego w oparciu o wykorzystanie wspólnego algorytmu obliczeniowego. W projekcje uczestniczy spółka TGE. W 2016 r. TGE otrzymało refundację części kosztów wdrożenia PCR od Polskich Sieci Energetycznych S.A. w ramach realizacji projektów międzynarodowych, które mają na celu m.in. implementację regulacji europejskich dotyczących transgranicznej wymiany energii elektrycznej. Refundacja ta wynika z umów zawartych z operatorem i listów gwarancyjnych polskiego regulatora energetyki i ma charakter częściowej refundacji kosztów i nakładów inwestycyjnych, które Spółka poniosła w ramach realizacji ww. projektu.

Całkowita kwota refundacji wynosiła 7,0 mln zł i została ujęta w 2016 roku w kwocie 6,5 mln zł w rozliczeniach międzyokresowych przychodów oraz w kwocie 0,5 mln zł w pozostałych przychodach.

Pozostałe koszty Grupy w 2017 r. wyniosły 6,1 mln zł w porównaniu do 4,6 mln zł w 2016 r. Wzrost pozostałych kosztów wynika z wyższych darowizn przekazanych przez GPW w kwocie 3,6 mln zł wobec 3,1 mln zł przekazanych w 2016 roku, z wystąpienia w 2017 roku w TGE korekty VAT na kwotę 0,9 mln zł naliczonego w związku ze zmianą współczynnika sprzedaży opodatkowanej. Ponadto wzrost kosztów wystąpił z uwagi na wyższe o 0,3 mln zł odpisy na należności.

W 2017 roku Grupa przekazała darowizny na rzecz Polskiej Fundacji Narodowej w wysokości 3 mln zł, na rzecz Archidiecezji Warszawskiej 140 tys. zł, na rzecz Fundacji GPW 414 tys. zł, na rzecz Fundacji Wolność i Demokracja 25 tys. zł oraz na rzecz Fundacji Dziecięca Fantazja 2 tys. zł.

W 2016 r. Grupa przekazała darowiznę w wysokości 3,0 mln zł na rzecz Polskiej Fundacji Narodowej, a także 34,4 tys. zł dla Fundacji im. Lesława Pagi, 28,5 tys. zł dla Stowarzyszenia Polsko Chińskie Forum Współpracy, 27,5 tys. zł dla Fundacji GPW oraz po 10 tys. zł dla Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości i Caritas Diecezji Łowickiej.

Przychody i koszty finansowe

Przychody finansowe Grupy w 2017 r. wyniosły 5,5 mln zł, w porównaniu do 12,9 mln zł w 2016 r.

Na przychody z działalności finansowej składają się głównie odsetki z tytułu lokat bankowych, przychody finansowe z tytułu inwestycji w obligacje skarbowe oraz nadwyżka dodatnich różnic kursowych. Przychody z tytułu odsetek od lokat bankowych osiągnęły poziom 5,3 mln zł w 2017 r. i 6,4 mln zł w 2016 r. Saldo różnic kursowych było ujemne i zostało zaprezentowane w pozycji kosztów finansowych. W 2016 roku saldo różnic kursowych również było ujemne.

W 2017 roku Spółka stowarzyszona GPW - Aquis Exchange Limited nie przeprowadzała emisji podwyższających kapitał. Natomiast w 2016 r. Spółka przeprowadziła kilka emisji podwyższających kapitał, w których GPW nie brała udziału i na skutek przeprowadzonych transakcji, udział GPW w prawach majątkowych i prawach głosu uległ zmniejszeniu z poziomu 26,33% do poziomu 20,31%. Taki poziom udziałów pozostał w 2017 roku. W wyniku emisji w 2016 roku nastąpiło zwiększenie aktywów netto Aquis i GPW rozpoznała zysk w kwocie 5,8 mln zł, który został wykazany w przychodach finansowych. W 2017 roku GPW nie uzyskała zysku z tego tytułu, stąd też niższy poziom przychodów finansowych.

Łączne koszty finansowe Grupy w 2017 r. wyniosły 11,1 mln zł w porównaniu do 12,1 mln zł w 2016 r. Nieco niższe koszty finansowe w 2017 roku w stosunku do roku poprzedniego wynikają przede wszystkim z niższych kosztów odsetek od zaległości podatkowych w TGE. Zaległości podatkowe związane były ze zmianą zasad opodatkowania niektórych usług od 1 stycznia 2017 r. i jednoczesnym skorygowaniem podatku VAT z tego tytułu za okres od grudnia 2011 r. do grudnia 2016 r.

Najwyższą pozycją w kosztach finansowych są koszty odsetkowe obsługi zadłużenia z tytułu emisji obligacji (wraz z kosztami emisji obligacji rozliczanymi w czasie) przez GPW, które wyniosły 7,6 mln zł w 2017 r. w porównaniu do 8,0 mln zł w 2016 r.

Koszty te w 2017 roku wynikały z oprocentowania obligacji serii D i E na poziomie 2,76%, które utrzymało się na tym samym poziomie przez cały rok pomimo zmiennej stopy oprocentowania tych obligacji oraz oprocentowania obligacji serii C w wysokości 3,19%. W 2016 roku koszty odsetkowe wynikały z oprocentowania obligacji serii A i B na poziomie 2,94% w I połowie 2016 r. i 2,96% w II połowie 2016 r. oraz oprocentowania obligacji serii C w wysokości 3,19%.

W I kwartale 2017 roku tj. 2 stycznia nastąpił całkowity wykup obligacji serii A i B wyemitowanych w grudniu 2011 r. i lutym 2012 r. o łącznej wartości nominalnej równej 245 mln zł. Termin wykupu obligacji przypadał na 2 stycznia 2017 r. Obligacje oprocentowane były wg zmiennej stopy procentowej WIBOR 6M + 1,17%, okresy płatności odsetek były półroczne. W 2015 roku nastąpił jednak częściowy wcześniejszy wykup obligacji serii A i B. W dniach 6-12 października 2015 r. zostały nabyte 1 245 163 obligacje, których łączna wartość nabycia wyniosła 126 010 495,60 zł. Przedterminowy wykup obligacji serii A i B został realizowany ze środków pozyskanych przez GPW w wyniku emisji obligacji serii C.

Obligacje serii C są oprocentowane według stałej stopy procentowej w wysokości 3,19% w skali roku.

Natomiast 13 października 2016 r., w związku ze zbliżającym się wykupem obligacji serii A i B, Zarząd GPW podjął uchwałę w sprawie emisji 1.200.000 sztuk obligacji na okaziciela o wartości nominalnej 100 zł każda i o łącznej wartości nominalnej 120,0 mln zł. Decyzja o emisji zakładała wyemitowanie obligacji w dwóch seriach: serii D o łącznej wartości nominalnej nieprzekraczającej 60 mln zł i serii E również o wartości nieprzekraczającej 60 mln zł. Wyemitowane obligacje są oprocentowane według zmiennej stopy procentowej określanej jako suma stawki referencyjnej WIBOR 6M oraz marży. Marża dla obligacji serii D i E została ustalona na poziomie 0,95%. Odsetki od obligacji są wypłacane w okresach półrocznych. Dzień wykupu obligacji serii D i E będzie przypadał 31 stycznia 2022 r.

Proces emisji obligacji serii D i E rozpoczął się w 2016 roku, jednakże rejestracja wyemitowanych papierów nastąpiła w styczniu 2017 roku. Z tego też względu zobowiązanie z tytułu emisji obligacji serii D i E zostało rozpoznane i ujęte w księgach w styczniu 2017 roku.

Obligacje serii D i E zostały wprowadzone do obrotu na rynku regulowanym Catalyst prowadzonym przez GPW i ASO Catalyst prowadzonym przez BondSpot.

Ponadto w kosztach finansowych 2017 roku wystąpiły koszty odsetek od pożyczek i kredytów w kwocie 1,3 mln zł. Na koszty te złożyły się głównie koszty odsetek od kredytu zaciągniętego przez TGE w kwocie 60 mln zł w DNB Polska na spłatę zobowiązań wynikających z zaległego podatku VAT za lata 2011-2016. Oprocentowanie kredytu wynosiło WIBOR 1M plus marża w wysokości 1,4%. Kredyt w całości został spłacony w listopadzie 2017.

Udział w zyskach jednostek stowarzyszonych

W 2017 r. Grupa odnotowała zysk na udziale w wynikach jednostek stowarzyszonych w wysokości 10,1 mln zł w porównaniu do zysku w wysokości 3,5 mln zł w 2016 r. Na wyższe wyniki wpływa przede wszystkim wyższy wynik Grupy KDPW (37,7 mln zł) i znacznie niższa strata netto Aquis Exchange Limited, która w 2017 r. wyniosła 15,9 mln zł wobec 19,0 mln zł straty w 2016 roku.

Spółka Aquis Exchange Limited nabyła status jednostki stowarzyszonej w momencie zakupu przez GPW drugiej transzy udziałów w lutym 2014 r. W 2017 r. Aquis Exchange Ltd wniósł do wyników Grupy jako udział w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych stratę w wysokości 3,2 mln zł, natomiast w 2016 r. stratę w wysokości 4,5 mln zł.

W 2017 roku spółka Aquis Exchange Limited nie emitowała akcji, wobec czego udział GPW w prawach majątkowych i w prawach głosu pozostał na niezmienionym poziomie w stosunku do końca 2016 roku tj. 20,31%. W 2016 r. Aquis Exchange Limited przeprowadziła kilka razy emisje akcji, w których GPW nie uczestniczyła. W wyniku przeprowadzenia tych emisji przez Aquis w 2016 roku udział GPW w liczbie akcji spadł do poziomu 22,99%, natomiast udział w prawach majątkowych i w prawach głosu spadł do poziomu 20,31%.

W 2017 r. udział Grupy GPW w zysku Grupy KDPW wyniósł 12,6 mln zł, w porównaniu do 7,7 mln zł w 2016 r.

Udział w zysku netto Centrum Giełdowego w 2017 r. wyniósł 0,7 mln zł, w porównaniu do 0,3 mln zł w 2016 r.

Zyski/straty jednostek stowarzyszonych

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
w tys. zł201720162015  
Grupa KDPW S.A.37 69323 82913 75013 86458,2%
Centrum Giełdowe S.A.2 8961 1001 4221 796163,3%
Aquis Exchange Ltd(15 874)(19 004)(23 093)3 130-16,5%
Razem24 7145 925(7 920)18 789317,1%

Źródło: Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe, Spółka

Udział GPW w wyniku jednostek stowarzyszonych

 Rok zakończony 31 grudniaZmiana (2017 vs 2016)Dynamika (%) (2017 vs 2016)
w tys. zł201720162015  
Grupa KDPW S.A.12 5657 6984 5844 86763,2%
Centrum Giełdowe S.A.718273353445163,0%
Aquis Exchange Ltd(3 224)(4 453)(6 467)1 229-27,6%
Razem10 0593 518(1 530)6 541185,9%

Źródło: Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe, Spółka

Podatek dochodowy

Podatek dochodowy Grupy wyniósł 32,3 mln zł w 2017 r. oraz 31,1 mln zł w 2016 r. Efektywna stawka podatkowa w analizowanych okresach wyniosła odpowiednio 17,1% i 19,2% wobec 19-procentowej stawki podatku dochodowego w Polsce. Podatek dochodowy zapłacony przez Grupę w 2017 r. wyniósł 46,5 mln zł w porównaniu do 21,1 mln zł w roku poprzednim.

W 2017 roku nastąpiła zmiana sposobu rozliczania się z obowiązku podatkowego w Grupie polegającego na utworzeniu Podatkowej Grupy Kapitałowej GPW wraz ze spółkami zależnymi. Podatek rozliczany był kwartalnie w wysokości bieżących zobowiązań podatkowych. W 2016 roku GPW rozliczała się z tytułu obowiązku podatkowego uproszczoną metodą wnoszenia miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy, tzn. w wysokości 1/12 podatku należnego za 2014 r.

28 września 2016 r. spółki: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., Towarowa Giełda Energii S.A., BondSpot S.A. oraz GPW Benchmark S.A. zawarły, w formie aktu notarialnego, umowę o utworzeniu Podatkowej Grupy Kapitałowej GPW S.A. („PGK GPW”, „PGK”) na okres 3 lat, tzn. od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2019 r.

Spółki tworzące PGK na mocy przepisów Ustawy o podatku dochodowego od osób prawnych tracą odrębność podmiotową dla celów rozliczeń CIT i otrzymują status jednego podatnika. Dochód takiego

podatnika ustalany jest poprzez wykazanie nadwyżki sum dochodów spółek wchodzących w skład PGK nad sumą poniesionych strat.

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., jako Spółka Reprezentująca Podatkową Grupę Kapitałową, jest podmiotem odpowiedzialnym za kalkulację i wpłacanie kwartalnych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych Podatkowej Grupy Kapitałowej zgodnie z przepisami Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Pomimo zaprzestania odrębnego rozliczania podatku dochodowego przez spółki wchodzące w skład PGK, są one w dalszym ciągu zobligowane do samodzielnego rozliczania np. podatku od towarów i usług, czy też podatków lokalnych.