Rynek finansowy

Zakres działalności Grupy GPW w obszarze rynku finansowego obejmuje:

  • obrót instrumentami finansowymi na rynku regulowanym i w alternatywnym systemie obrotu:
    • obrót akcjami i innymi instrumentami udziałowymi na Głównym Rynku i NewConnect,
    • obrót instrumentami pochodnymi na Głównym Rynku,
    • obrót instrumentami dłużnymi na rynku Catalyst organizowanym przez GPW i BondSpot oraz na platformie Treasury BondSpot Poland (TBSP),
  • obsługę emitentów w zakresie wprowadzania do obrotu i notowania instrumentów finansowych,
  • sprzedaż informacji z obszaru rynku finansowego.

Obsługa obrotu

Obsługa obrotu obejmuje obrót instrumentami finansowymi na Głównym Rynku i na rynkach regulowanych przez GPW – NewConnect i Catalyst oraz na platformie Treasury BondSpot Poland.

Instrumenty finansowe w obrocie na rynkach finansowych Grupy GPW

linie biznesowe

Rynek akcji

W 2017 r. wartość obrotów akcjami w ramach arkusza zleceń na Głównym Rynku GPW wyniosła 236,4 mld zł i była wyższa o 24,7% od wartości obrotów w 2016 r. Średnia dzienna wartość obrotów wyniosła 945,8 mln zł i wzrosła o 25,2% w stosunku do 2016 r., pomimo mniejszej liczby dni sesyjnych w 2017 r. – 250 wobec 251 w 2016 r. Liczba transakcji w 2017 r. wyniosła 20,0 mln i była wyższa o 4,0% od liczby transakcji w 2016 r. Szczególnie mocnym kwartałem pod względem obrotów akcjami na Głównym Rynku w ramach arkusza zleceń był I kwartał 2017 r., w trakcie którego obroty osiągnęły poziom 66,7 mld zł, najwyższy od III kwartału 2013 r.

Wartość obrotów akcjami na Głównym Rynku [mld zł]



W 2017 r. wartość obrotów roku w ramach arkusza zleceń na rynku NewConnect wzrosła o 10,4% rok do roku i wyniosła 1 322 mln zł, podczas gdy wartość obrotów w transakcjach pakietowych spadła o 10,2% w stosunku do roku 2016 do 146 mln zł. Liczba transakcji w ramach arkusza zleceń wyniosła 850 tys. i była niższa o 0,9% od liczby transakcji w 2016 r.

Wartość obrotów akcjami na rynku NewConnect [mln zł]



Jednym ze znaczących czynników wpływających na poziom obrotów na rynkach GPW w 2017 roku była bardzo dobra sytuacja makroekonomiczna w Polsce, na którą składał się silny wzrost PKB wspierany przede wszystkim przez popyt wewnętrzny, mocna konsumpcja wspierana przez silny rynek pracy i odpowiednie proporcje restrykcyjności polityki fiskalnej i monetarnej. Czynnikiem zdecydowanie sprzyjającym była silna polska waluta – zaś globalne czynniki ryzyka, przede wszystkim w postaci bardziej restrykcyjnej polityki pieniężnej Stanów Zjednoczonych i serii podwyżek stóp procentowych w USA nie zaszkodziły wzrostom na globalnych rynkach akcji. Powyższe czynniki wpłynęły na bardzo dobre zachowanie kursów akcji i indeksów. Kapitalizacja spółek krajowych na GPW wzrosła o 20,4%, a WIG20 ze wzrostem rok do roku o 55,0% w ujęciu dolarowym był jednym z najmocniejszym indeksów na świecie w 2017 r. Polski rynek akcji korzystał także z ogólnego pozytywnego zainteresowania rynkami Emerging Markets, generującego przepływy do funduszy ETF i funduszy aktywnych. Wewnętrznie do wzrostu obrotów przyczyniły się także aktywny rynek transakcji – 2017 rok z wartością IPO na Rynku Głównym 7,6 mld zł był najlepszym rokiem na GPW od 2011 roku, mocny rynek ofert wtórnych, a także zmiana właściciela Pekao, które generowały pasywne przepływy z ETFów w wyniku zmian w indeksach. W szczególności do rosnących obrotów na rynku akcji przyczynili się inwestorzy zagraniczni.

Kapitalizacja spółek krajowych i zagranicznych z Głównego Rynku [mld zł]



Na koniec 2017 r. kapitalizacja spółek krajowych notowanych na Głównym Rynku wyniosła 671,0 mld zł, a 2016 r. zamknął się na poziomie 557,1 mld zł (wzrost o 20,4%).

Obroty akcjami na Głównym Rynku [mld zł] i wskaźnik obrotu [%]



Wskaźnik obrotu (velocity ratio) od II kw. 2016 r. wzrastał osiągając najwyższy poziom - 42,6% w I kw. 2017 r. W kolejnych kwartałach 2017 roku wskaźnik ten był na niższym poziomie. Wskaźnik obrotu wyniósł 35,3% dla całego 2017 r. wobec 35,2% w 2016 r.

GPW podejmuje szerokie działania mające na celu zwiększanie płynności Głównego Rynku przede wszystkim ukierunkowane na pozyskanie nowych klientów, poprawę infrastruktury i dostępności, a także na pozyskiwanie dodatkowych wolumenów między innymi poprzez aktywne programy promocyjne w zakresie opłat transakcyjnych.

Udostępniona w I kw. 2016 r. usługa kolokacji jest przeznaczona dla podmiotów wykorzystujących automatyczne systemy handlu, chcących zagwarantować sobie i swoim klientom najszybszy dostęp do rynków GPW. W minionym roku udało się nawiązać relację i podpisać umowę na kolokację z firmą PICO Global obsługującą technologicznie czołowe instytucje bankowości inwestycyjnej na świecie. W związku z rosnącym zapotrzebowaniem ze strony klientów udało się rozbudować kolokację o kolejne 6 pełnych szaf w 2017 r. Usługa kolokacji jest kluczowym elementem infrastruktury rynku kapitałowego, pozwalającą zbudować segment prop i algo trading i w efekcie znacznie poprawić płynność w arkuszu zleceń.

W 2017 roku pojawiło się na GPW trzech nowych członków giełdy, a jeden rozszerzył działalność. W czerwcu 2017 r. działalność rozpoczął Interactive Brokers, jeden z największych brokerów typu „online discount” na świecie. Jest to pierwszy zdalny członek giełdy obsługujący inwestorów indywidulanych. W czerwcu 2017 r. kolejnym zdalnym członkiem giełdy został Deutsche Bank AG., a w październiku 2017 r. Polski Dom Maklerski został dopuszczony do działalności jako członek giełdy. Od czerwca 2017 r. Societe Generale rozszerzył swoją działalność na GPW o instrumenty pochodne na rachunek klienta.

Także w 2017 r. udało się pozyskać nowego dostawcę oprogramowania tzw. „Independent Software Provider (ISV)”, firmę Embedded Software oraz trwają prace nad pozyskaniem kolejnych dostawców.

W 2017 r. miała miejsce kolejna modyfikacja programów HVP i HVF oraz przedłużenie promocji cennikowych w zakresie tych programów do 31 sierpnia 2018 r. HVP oraz HVF to specjalne programy promocyjne przeznaczone dla aktywnych inwestorów na rynku akcji i instrumentów pochodnych:

  • Program High Volume Provider (HVP) – program adresowany do podmiotów inwestujących wyłącznie na rachunek własny, wprowadzony przez GPW w listopadzie 2013 r. Ma charakter promocji opłat dla tych inwestorów, którzy generują co najmniej 5 mln zł wartości obrotu akcjami na sesję na rynku akcji lub 150 szt. kontraktów terminowych i opcyjnych na rynku terminowym. W czerwcu 2017 roku został wprowadzony dodatkowy próg minimalnego obrotu w ramach programu High Volume Provider o nazwie HVP mini. Nowe progi wynoszą 2,5 mln zł dla rynku kasowego i 75 kontraktów terminowych lub opcji dla rynku terminowego. Program HVP mini jest integralną częścią HVP, w związku z tym uczestnicy jednego programu są automatycznie uczestnikami drugiego. Stawki HVP mini są o ok. 35% wyższe od HVP. Dla programu HVP mini nie obowiązuje cennik maker-taker.
  • Program High Volume Funds (HVF) – program skierowany do funduszy inwestycyjnych prowadzących aktywny obrót akcjami lub instrumentami pochodnymi na GPW, wprowadzony w lipcu 2015 r. Podobnie jak HVP ma charakter promocji opłat dla tych funduszy, które generują średnią dzienną wartość obrotu akcjami na poziomie 5 mln zł lub 150 szt. kontraktów terminowych i opcyjnych. Do końca marca 2017 r. nie obowiązywał warunek średniego obrotu 5 mln PLN na rynku kasowym. Wymagany wskaźnik obrotu (velocity) funduszu, obliczany jest jako stosunek wartości wygenerowanych obrotów w ciągu 3 miesięcy do wartości aktywów netto funduszu, wynosi 200 proc. miesięcznie. Formuła ta została zmieniona tak, aby uwzględniać wolumen za 3 miesiącea nie 1 miesiąc.

W trakcie 2017 r. w obu programach HVP i HVF na rynku kasowym i terminowym działało łącznie 8 uczestników. Udział firm handlujących na rachunek własny (uczestnicy programów wspierania płynności HVP i HVF oraz nowy animator) w całym roku wygenerowali 11,5% wartości obrotu akcjami w ramach arkusza zleceń, przy czym w rekordowych miesiącach ich udział w obrotach akcjami sięgał 13,2%.

Poza programami wspierania płynności uczestników obrotu obejmowały również inne obniżki i promocje.

W 2017 roku obowiązywał cennik maker-taker dla animatorów rynku akcji oraz dla uczestników programu High Volume Provider (HVP) na Głównym Rynku promujący zlecenia pasywne budujące arkusz zleceń. Cennik oferuje bardzo atrakcyjne, niskie stawki opłat transakcyjnych dla profesjonalnych podmiotów uczestniczących w budowaniu arkusza zleceń. Dla takich podmiotów składających zlecenia kupna i sprzedaży typu „maker” (tzn. zlecenia pozostające w arkuszu zleceń) nowa stawka opłaty transakcyjnej jest znacząco niższa od stawki dla zleceń kupna i sprzedaży typu „taker” (tzn. zlecenia „uderzającego” w inne zlecenie obecne w arkuszu zleceń). Cennik ma charakter opcjonalny, co oznacza, że animatorzy rynku akcji oraz uczestnicy programu HVP mogą korzystać z niego lub pozostać przy dotychczasowym cenniku i promocjach.

W 2017 r. obowiązywał program SuperAnimator. Na rynku kasowym program ma na celu wspieranie płynności i intensyfikację obrotów na największych spółkach, które w rankingu indeksu WIG20 zajęły miejsce od 1 do 7. Program nakłada na animatorów większe wymagania w zakresie składanych na GPW zleceń (wartość oferty, spread, udział w obrotach), ale z drugiej strony po spełnieniu odpowiednich warunków programu umożliwia uczestnikom zwrot części opłat operacyjnych za obrót oraz korzystanie z przychodów od drugiej strony transakcji na zasadach „revenue sharing”. Program funkcjonował także na rynku terminowym.

Z początkiem 2018 r. ruszył pilotażowy program SuperAnimator dla wybranych instrumentów (m.in. akcji z WIG20, kontraktów terminowych i opcji na WIG20, kontraktów na akcje oraz waluty). Program ma na celu stymulację płynności w zakresie niektórych produktów poprzez wynagradzanie market makerów za poprawę jakości książki zleceń. Program zachęca market makerów do zmniejszania spreadów i zwiększania wolumenów bądź wartości obrotu. Program będzie funkcjonował do 31 sierpnia 2018 r. po czym GPW w zależności od jego wyników będzie mogła go przedłużyć.

GPW wraz KDPW CCP przedłużyła także promocję obniżającą stawki opłat dla animatorów rynku za obrót dokonany na akcjach spoza WIG20 do wartości zerowej, która obowiązywała przez cały 2017 rok, która została przedłużona do 31 sierpnia 2018 r. Program znacząco przyczynił się do poprawy płynności na małych i średnich spółkach.

W związku z procesem dostosowawczym do dyrektywy MiFID2, GPW nie zdecydowała się na fundamentalne zmiany w cennikach w 2017 r. Natomiast cały rok trwały prace nad dostosowaniem oferty oraz cennika do regulacji europejskich. Zmiany weszły w życie z początkiem 2018 r.

W 2017 r. prowadzone były intensywne szkolenia w zakresie oferowanych produktów dla inwestorów indywidulanych przy współpracy z domami maklerskimi. Łącznie odbyły się 42 szkolenia z udziałem 3322 uczestników.

Wszystkie te działania nakierowane są na poprawę płynności, jednak jednym z głównych parametrów wpływających na działania inwestorów jest zmienność, która po nieznacznym odbiciu w latach 2015 i 2016 roku była wyjątkowo niska w 2017 r.

Roczna zmienność głównych indeksów WIG i WIG20

Inne instrumenty rynku kasowego

Na rynku kasowym GPW notowane są także produkty strukturyzowane, certyfikaty inwestycyjne, warranty i jednostki funduszy typu ETF.

Liczba produktów strukturyzowanych, certyfikatów inwestycyjnych, funduszy ETF i warrantów

stan na 31 grudnia (szt.)20172016201520142013
Produkty strukturyzowane (certyfikaty)942784702744550
Produkty strukturyzowane (obligacje)10047
Certyfikaty inwestycyjne3637303137
Fundusze ETF33333
Warranty0007672

Łącznie na koniec 2017 r. w obrocie na GPW znajdowały się: 942 produkty strukturyzowane w formie certyfikatu inwestycyjnego, 1 produkt strukturyzowany w formie obligacji, 36 certyfikatów inwestycyjnych i 3 fundusze typu ETF, a łączna wartość obrotu tymi instrumentami w 2017 r. wyniosła 1,2 mld zł, o 7,9% więcej niż w 2016 r. Największy udział w obrotach miały produkty strukturyzowane (76,8%), drugie w kolejności były tytuły uczestnictwa funduszy ETF (16,2%).

Rynek instrumentów pochodnych

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie prowadzi największy rynek instrumentów pochodnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Najbardziej płynnym instrumentem, generującym najwyższe wolumeny obrotów pozostaje od lat kontrakt terminowy na WIG20, który w 2017 r. odpowiadał za 59,1% wolumenu obrotu derywatami (w 2016 r. - 58,7%, w 2015 r. – 54,1%, 2014 r. – 63,7%, a w 2013 r. – 65,4%).

Z roku na rok coraz większym zainteresowaniem inwestorów cieszą się kontrakty na akcje, które w 2017 r. odpowiadały za 21,7% całkowitego wolumenu, natomiast udział kontraktów na waluty w wolumenie spadł do 14,1% w 2017 r. wobec 15,8% w 2016 r. W przypadku kontraktów na akcje wolumen wzrósł o 7,4% w stosunku do ubiegłego roku. Drugim typem kontraktów, którego wolumen wzrósł rok do roku - o 71,8%, były kontrakty na obligacje.

W 2017 r. do obrotu zostały wprowadzone trzy nowe klasy kontraktów terminowych na pojedyncze spółki notowane na Głównym Rynku. Kontrakt terminowy na akcje spółki Polimex-Mostostal został wprowadzony do obrotu 20 marca 2017 r. Kontrakty na akcje dwóch tegorocznych debiutantów zostały wprowadzone odpowiednio 9 maja 2017 r. dla Dino Polska S.A. i 10 sierpnia 2017 r. dla Play Communications S.A. Na koniec 2017 r. na GPW notowanych było 35 kontraktów na akcje spółek. W zależności od kontraktu mnożnik wynosi 100 lub 1000, tzn. na każdy kontrakt przypada 100 lub 1000 akcji. Wartość kontraktu jest obliczana jako iloczyn kursu kontraktu i mnożnika.

Struktura wolumenu obrotu derywatami w 2017 r. wg klasy instrumentu


Całkowity wolumen instrumentami pochodnymi w 2017 r. wyniósł 7,6 mln szt., co oznacza spadek o 4,4% z 8,0 mln szt. w poprzednim roku. Jest to przede wszystkim efekt spadku wolumenu obrotu kontraktami terminowymi na WIG20 rok do roku o 3,7% do 4,5 mln szt. oraz spadku wolumenu kontraktów terminowych na waluty o 14,5% rok do roku do 1,1 mln szt. Liczba otwartych pozycji na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosła 140,1 tys. sztuk i była o 15,1% niższa od tej liczby na dzień 31 grudnia 2016 r.

Wolumen obrotów kontraktami terminowymi, transakcje sesyjne i pakietowe [mln szt.]



Całkowity wolumen obrotu opcjami w 2017 r. wyniósł 304,5 tys. sztuk, i był niższy od poziomu z 2016 r. o 19,3%.

Wolumen obrotów opcjami, transakcje sesyjne i pakietowe [tys. szt.]



Aktywność inwestorów na rynku terminowym jest w dużym stopniu pochodną wielkości obrotów na rynku instrumentów bazowych, przy czym dodatkowo pozostaje ona pod jeszcze większym wpływem zmienności, niż aktywność inwestorów na rynku kasowym. W 2017 r. zmienność indeksu WIG20 na rynku kasowym była niższa w porównaniu do poprzednich lat i wyniosła 14,8% wobec 18,7% w 2016 r. Wskaźnik DLR (derivatives liquidity ratio, stosunek wartości nominalnej obrotów na kontraktach na indeks do wartości obrotu na instrumentach bazowych) dla kontraktów terminowych na WIG20 wyniósł 112 wobec 110 w 2016 roku.

GPW stymuluje dalszy wzrost płynności instrumentów pochodnych, podobnie jak na rynku kasowym, poprzez programy zachęt dla dostarczycieli płynności na kontraktach na indeksy, na akcje czy na obligacje oraz na opcje.

W 2017 r. GPW kontynuowała promocję w zakresie opłat od kontraktów terminowych na indeks WIG20, pobieranych od obrotu dokonywanego w ramach zadań animatora rynku dla tych kontraktów. Warunkiem otrzymania stawek promocyjnych było zrealizowanie przez animatora wolumenów obrotu na odpowiednim poziomie. Promocja obowiązywała do 31 grudnia 2017 r. W całym 2017 roku obowiązywała także przedłużona promocja z poprzedniego roku w postaci zerowej stawki opłat pobieranych od członków giełdy z tytułu obrotu kontraktami na obligacje oraz kontraktami na stawki WIBOR.

Dodatkowo wpływ na płynność na finansowym rynku terminowym GPW miały kontynuowane w 2017 r. programy HVP i HVF. Udział uczestników tych programów w wolumenie obrotu instrumentami pochodnymi na GPW w całym 2017 r. wyniósł odpowiednio 7,3% w obrocie kontraktami indeksowymi oraz 6,7% - w obrocie kontraktami akcyjnymi.

Rynek instrumentów dłużnych

Grupa GPW prowadzi obrót instrumentami dłużnymi w ramach rynku Catalyst, który składa się z regulowanych i alternatywnych systemów obrotu, prowadzonych na platformach transakcyjnych GPW i BondSpot. Na rynku Catalyst prowadzony jest obrót:

  • obligacjami korporacyjnymi,
  • obligacjami komunalnymi,
  • obligacjami banków spółdzielczych,
  • obligacjami zamiennymi,
  • listami zastawnymi,
  • obligacjami Skarbu Państwa.

Struktura obrotów na Catalyst (arkusz zleceń i transakcje pakietowe) w 2017 r. wg instrumentu


Wartość obrotów instrumentami nieskarbowymi na rynkach prowadzonych w ramach Catalyst w transakcjach w ramach arkusza zleceń w 2017 r. wyniosła 1 514 mln zł wobec 1 377 mln zł w roku poprzednim (wzrost o 9,9%), a w transakcjach pakietowych 386 mln zł wobec 770 mln zł w 2016 r. Całkowita wartość obrotów instrumentami nieskarbowymi i skarbowymi na Catalyst w 2017 r. wyniosła 2 783 mln zł wobec 3 131 mln zł w roku poprzednim, co oznacza spadek o 11,1%.

Wartość obrotów na rynku Catalyst – transakcje EOB i pakietowe [mln zł]



Stosunek wartości nieskarbowych obligacji do PKB [%]

Źródło: BIS (wartość obligacji nieskarbowych na koniec I pół. 2017 r), IMF (PKB na koniec października 2017 r.)

W 2017 roku GPW prowadziła szereg działań w Polsce mających na celu przedstawienie spółkom oraz samorządom możliwości finansowania na wszystkich dostępnych rynkach GPW. W trakcie regionalnych konferencji w szczególności prezentowane były możliwości pozyskania kapitału z emisji obligacji. Działania aktywizujące były nakierowane także na jednostki samorządu terytorialnego poprzez szkolenia z emisji obligacji dla skarbników miast oraz zaangażowanie GPW w tematyczne konferencje poświęcone rynkowi długu w Polsce. Były to m. in. własne stoisko GPW i udział w panelach podczas Samorządowego Forum Kapitału i Finansów w Katowicach oraz udział w Forum Nowoczesnego Samorządu w Warszawie.

Treasury BondSpot Poland

Prowadzony przez BondSpot S.A. elektroniczny rynek obligacji skarbowych Treasury BondSpot Poland (TBSP) stanowi integralną część systemu Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych (DSPW), prowadzonego przez Ministerstwo Finansów, przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego oraz środowiska bankowego. Podstawowym celem systemu DSPW  jest minimalizacja kosztów obsługi długu publicznego poprzez poprawę płynności, przejrzystości i efektywności rynku skarbowych papierów wartościowych. W ramach rynku TBSP funkcjonują: rynek transakcji kasowych (cash), rynek transakcji warunkowych (repo).

Przedmiotem obrotu na rynku TBSP są skarbowe papiery wartościowe (obligacje i bony skarbowe). Co do zasady, do obrotu wprowadzane są wszystkie hurtowe obligacje skarbowe nominowane w złotych oraz bony skarbowe. Na koniec 2017 r. na rynku TBSP notowane były 32 serie obligacji skarbowych o wartości nominalnej 603,1 mld zł. Na koniec 2017 r. w obrocie nie było bonów skarbowych.

Przedmiotem obrotu na rynku TBSP są również obligacje skarbowe nominowane w Euro. Na koniec 2017 r. notowanych było 17 serii obligacji skarbowych nominowanych w Euro o łącznej wartości nominalnej 30,4 mld Euro.

W styczniu 2016 roku Rynek TBSP został wybrany na kolejne trzy lata przez uczestników rynku skarbowych papierów wartościowych (banki) na elektroniczną platformę   w konkursie na Dealera Skarbowych Papierów Wartościowych organizowanym przez Ministerstwo Finansów, co sprzyja ugruntowaniu pozycji rynku TBSP jako referencyjnego rynku skarbowych papierów wartościowych.

W 2017 r. na rynku Treasury BondSpot Poland zawarto 13,5 tys. transakcji, a łączna wartość obrotu osiągnęła poziom 534,7 mld zł, co oznacza wzrost w stosunku do 2016 r. o 29,5%. Średnia wartość obrotu na sesji wyniosła 2,1 mld zł. Stosując podział na transakcje rynku kasowego i rynku transakcji warunkowych (typu BuySellBack/SellBuyBack oraz Repo Classic) w okresie sprawozdawczym ich udział w obrotach ogółem na TBSP kształtował się odpowiednio na poziomie 36,7% i 63,3%.

Wartość obrotu na rynku Treasury BondSpot Poland [mld zł]



W segmencie rynku kasowego wartość obrotu na instrumentach nominowanych w złotych osiągnęła 196,2 mld zł i w stosunku do 2016 r. spadła o 22,9%. W segmencie transakcji warunkowych wartość obrotu w 2017 r. osiągnęła 338,5 mld zł (wzrost o 113,8% rdr).

W 2017 r. krajowy rynek obligacji pozostawał pod wpływem nasilonego zjawiska przepływu kapitału, będącego wynikiem działań największych banków centralnych. Z jednej strony w ramach prowadzonej polityki pieniężnej FED dokonał trzech podwyżek stóp procentowych w 2017 r. (pięciu w cyklu zacieśniania polityki monetarnej, rozpoczętego w grudniu 2015 r.), z drugiej strony EBC kontynuował politykę luzowania ilościowego, dążąc do ożywienia wzrostu gospodarczego oraz przeciwdziałania skutkom deflacji. Działania te przekładały się na kształtowanie się rynkowych stóp procentowych oraz cen obligacji na rynkach bazowych, co z kolei miało wpływ na poziom rentowności i cen na rynku krajowym.

Na kształtowanie się poziomu cen polskich obligacji oddziaływały także czynniki lokalne, m.in. dobra sytuacja gospodarcza Polski, rosnące tempo wzrostu gospodarczego, poprawa sytuacji fiskalnej, powrót inflacji i wynikający z tego wzrost oczekiwań odnośnie zmiany polityki pieniężnej RPP w przyszłości. Bezpośredni wpływ na kształtowanie się aktywności uczestników rynku SPW, w szczególności na rynku repo, miał utrzymujący się wysoki poziom płynności w krajowym systemie bankowym oraz ustabilizowanie się aktywności banków w tym segmencie rynku po istotnym spadku wartości transakcji spowodowanym ograniczaniem pozycji bilansowych w związku z wejściem w 2016 r. w życie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych.

Na koniec 2017 r. łączna liczba uczestników rynku TBSP wyniosła 33 podmioty (banki, instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne), z czego:

  • 21 podmiotów działało na rynku transakcji kasowych w charakterze market makera, w tym 14 podmiotów posiadających status DSPW,
  • 5 podmiotów działało na rynku transakcji kasowych w charakterze market takera,
  • 7 podmiotów działało w charakterze Inwestora Instytucjonalnego (2 w segmencie instytucjonalnym rynku transakcji kasowych, 4 na rynku transakcji kasowych, warunkowych i 1 na rynku transakcji kasowych).

Obsługa emitentów

Obsługa emitentów obejmuje dopuszczanie i wprowadzanie do obrotu giełdowego oraz notowanie papierów wartościowych na rynkach organizowanych i prowadzonych przez Grupę GPW.

Na koniec 2017 r. na GPW było notowanych łącznie 890 spółek (482 na Głównym Rynku i 408 na rynku NewConnect), spośród których 57 spółki to emitenci zagraniczni (na koniec 2016 r. – łącznie 893 spółki, w tym 61 z zagranicy).

Liczba spółek krajowych i zagranicznych – Główny Rynek



Liczba spółek krajowych i zagranicznych – NewConnect



Łączna kapitalizacja spółek krajowych i zagranicznych na obu rynkach akcji GPW wyniosła na koniec 2017 r. 1 389 mld zł wobec 1 126 mld zł w 2016 r., co oznacza wzrost rok do roku o 23,5% Zmiana kapitalizacji kształtowała się na różnych poziomach w zależności od branży. Kapitalizacja większości branż wzrosła w 2017 roku. Największy wzrost kapitalizacji w trakcie 2017 r. odnotowały spółki należące do branży banki komercyjne (+50,3 mld zł), wydobycie i produkcja (+15,5 mld zł) oraz odzież i obuwie (+9,9 mld zł). Największy spadek rok do roku w ujęciu wartościowym odnotowano w sektorze dystrybucja leków (-2,2 mld zł).

Zmiana kapitalizacji spółek krajowych w 2017 r. w ujęciu branżowym dla 20 branż o największej zmianie kapitalizacji rok do roku w ujęciu wartościowym [mln zł]

Zmiana kapitalizacji spółek krajowych w 2017 r

Kapitalizacja spółek krajowych i zagranicznych – Główny Rynek i NewConnect [mld zł]



W 2017 r. łącznie na obu rynkach akcji GPW odbyło się 34 debiutów giełdowych (z uwzględnieniem siedmiu spółek, które przeniosły notowania z NewConnect na Główny Rynek), wobec 35 debiutów w roku poprzednim. W III kwartale 2017 r. miało miejsce IPO Play Communications S.A. na kwotę 4,4 mld zł, które było największą ofertą spółki prywatnej w historii GPW, jednocześnie była to druga największa oferta w Europie w III kw. 2017 r. Łączna wartość ofert IPO na obu rynkach akcji wyniosła w 2017 r. 7,7 mld zł (wobec 1,1 mld zł w 2016 r.) a wartość SPO – 90,8 mld zł (wobec 4,0 mld zł w 2016 r.). Znaczący wzrost wartości SPO w 2017 r. jest związany z SPO UniCredit S.p.A na kwotę 55,9 mld zł, które miało miejsce w I kw. 2017 r.

Informacja o działaniach akwizycyjnych GPW znajduje się w rozdziale II.3 Realizacja strategii Grupy GPW w 2017 r.

Wartość ofert IPO i SPO – Główny Rynek i NewConnect [mld zł]

Rok 2017 i rok 2016 charakteryzowały się podobnym przyrostem liczby debiutów zarówno na Głównym Rynku i na NewConnect. Rynek NewConnect odnotował 18 debiutów, wobec 15 debiutów w roku poprzednim. Podobnie jak rok wcześniej, siedmiu emitentów notowanych na rynku alternatywnym przeniosło swoje notowania na Główny Rynek. Przy 408 notowanych spółkach (w tym 7 zagranicznych) kapitalizacja rynku NewConnect osiągnęła na koniec 2017 r. wartość 9,6 mld zł.

Wartość nominalna nieskarbowych instrumentów dłużnych notowanych na Catalyst na koniec 2017 r. wyniosła 95,8 mld zł, co stanowi wzrost o 17,1% w porównaniu do końca 2016 r. Na koniec 2017 r. na Catalyst notowanych było 566 serii nieskarbowych instrumentów dłużnych. Wśród emitentów, których instrumenty były notowane na koniec 2017 r., znajdowało się 19 samorządów lokalnych oraz 121 przedsiębiorstw i 19 banków spółdzielczych. Łącznie ze Skarbem Państwa, liczba emitentów na Catalyst na koniec 2017 r. wyniosła 161 wobec 176 na koniec 2016 r. Wartość nominalna nieskarbowych i instrumentów dłużnych notowanych na Catalyst na koniec 2017 r. wyniosła 95,8 mld zł, w porównaniu do 81,8 mld zł w 2016 r.

Sprzedaż informacji na rynku finansowym

GPW gromadzi, przetwarza i sprzedaje informacje dotyczące rynków finansowych prowadzonych w ramach Grupy Kapitałowej. Status GPW jako pierwotnego źródła danych o obrotach, jej silna marka i zdywersyfikowana działalność biznesowa w ramach Grupy GPW pozwalają Spółce z powodzeniem docierać do różnych grup uczestników rynku z zaawansowanymi informacjami dostosowanymi do indywidualnych potrzeb.

Głównymi klientami korzystającymi z informacji dostarczanych przez GPW są wyspecjalizowani dystrybutorzy danych, którzy przekazują dane udostępniane przez Spółkę inwestorom oraz innym uczestnikom rynku. Wśród dystrybutorów są agencje informacyjne, firmy inwestycyjne, portale internetowe, firmy informatyczne oraz inne podmioty.

Na dzień 31 grudnia 2017 r., klientami Spółki korzystającymi z serwisów informacyjnych GK GPW było 52 dystrybutorów danych, w tym 27 krajowych i 25 zagranicznych, mających 244,8 tys. abonentów (w tym 17,8 tys. abonentów korzystających z profesjonalnych zestawów danych). Na koniec 2017 r. GPW posiadała dystrybutorów informacji w takich krajach jak: Wielka Brytania, USA, Francja, Niemcy, Szwajcaria, Dania, Norwegia, Irlandia, Holandia i Cypr.

W 2017 r. poszerzona została oferta produktowa GK GPW: oprócz danych GPW, TGE i BondSpot Spółka rozpoczęła także sprzedaż danych GPW Benchmark. Pozyskano 4 dystrybutorów na dane WIBID/WIBOR czasu rzeczywistego, 7 na dane opóźnione, jednego klienta korzystającego z danych historycznych a także dwie izby rozliczeniowe wykorzystujące dane WIBOR w celach związanych z obsługą rozliczeń.

W wyniku intensywnych działań akwizycyjnych GPW pozyskała 11 nowych klientów na dane typu non-display (wykorzystywane w handlu algorytmicznym, zarządzaniu ryzykiem, wycenie portfela i innych aplikacjach niewizualizujących danych). Sprzedaż licencji na tego typu wykorzystanie danych była głównym powodem wzrostu przychodów linii biznesowej w 2017 r.

Liczba dystrybutorów i abonentów informacji, stan na 31 grudnia

 20172016201520142013
Liczba dystrybutorów danych w czasie rzeczywistym5251545858
- krajowych2727303134
- zagranicznych2524242724
Liczba abonentów danych w czasie rzeczywistym, tys.244,8 224,6 221,1240,3261,9
- liczba abonentów korzystających z profesjonalnych zestawów danych 17,8 14,31515,116,2
Liczba firm wykorzystujących dane GPW w trybie non-display5343---
Liczba licencjobiorców wykorzystujących indeksy GPW jako instrumenty bazowe dla produktów finansowych1518    181617

Oprócz danych o notowaniach GPW, TGE, BondSpot i GPW Benchmark w 2017 r. Spółka dostarczała dystrybutorom także serwis zawierający raporty emitentów notowanych na NewConnect i Catalyst.

Działalność Spółki, polegająca na sprzedaży usług informacyjnych, obejmuje również:   

  • dostarczanie danych przetworzonych i wskaźników,
  • obsługę licencjobiorców emitujących produkty finansowe wykorzystujące indeksy GPW jako instrumenty bazowe,
  • licencjonowanie wykorzystania danych z GPW do kalkulacji i publikacji indeksów własnych klienta oraz tworzenia instrumentów finansowych,
  • kalkulację indeksów na zlecenie klienta,
  • licencjonowanie stacji telewizyjnych, wykorzystujących dane giełdowe czasu rzeczywistego do limitowanej prezentacji w ogólnodostępnych programach finansowych,
  • licencjonowanie wykorzystywania danych z GK GPW przez izby rozliczeniowe.